محمد حسن خان اعتماد السلطنه
295
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
و او از ديدار پدر بيزار است و بر فراز منبر بر وى طعن مىزند و صريحا لعن مىكند . همه كس ناخلف پسر دارد * من بيچاره ناخلف پدرم آقا مير صادق حصارى سيدى جليل القدر و عظيم الشأن بود ، و حصار قريهايست ما بين قزوين و همدان كه بر ساحل شمالى رودخانهء خررود افتاده و از مضافات و اعمال قزوين محسوب مىگردد . و اين ميركبير رئيس سادات رفيع الدرجاتى بود كه به عنوان سرپيچى مشهورند و آن سلاله در حسنآباد و حصار و حدود آن متوطن مىباشند و شفاء دآءالكلب از دودمان ايشان مشهور و مجرب است . همانا تقوى و زهد و قدس با طينت اين جماعت عجين شده ، اهالى قزوين و خرقانين الى ساوجبلاغ و غيرها به اين بيت كريم اعتقادى عظيم دارند . اينك آقا مير فتح الله برادر آقا مير صادق مزبور و هكذا آقا مير عباس و آقا مير شعيب بنى آقا مير صادق مذكور در اين خاندان كرامتنشان به عظمت قدر و جلالت شأن مشهورند . ميرزا محمد على خان سرتيپ و مهندس شيرازى در علوم رياضيهء ايرانى سرآمد افاضل عصر است . مجسطى و تحرير اقليدس را بهتر از وى كسى از ديوانيان نمىتواند تدريس كرد . هيئت قديم و جديد را كامل ساخته و بعضى از فنون جديدهء سپاهيگرى را در دار الفنون دولتى تحصيل نموده . در تاريخ تبييض اين باب كه سال چهلم شمسى است از جلوس همايونى مأمور متوقف خراسان مىباشد . ميرزا على اكبر خان شيرازى كه به لقب « علم » بر وزن قلم اشتهار داشت برادر ميرزا محمد على خان سرتيپ مهندس شيرازى است كه به عنوان خاص نامش برديم . اين شخص در علوم رياضى ايرانى و فنون ادبيه و معرفت منطق استادى حاذق بود و به فرط فطانت و شدت ذكاء و حدت ذهن و توقد خاطر اعجوبهء عصر محسوب مىگرديد . قطبنمائى به اختصار اختراع نموده كه در تعيين زوايا و ارتفاعات و تشخيص ابعاد كواكب و بعضى ديگر از مطالب كه از اسطرلاب مغنى است . ميرزا محمد حكيمباشى شيرازى او در ايران چنان است كه ارسطو در يونان . معالجاتش به نتايج دم عيسوى مىماند . اكنون فرزند هنرمندش ميرزا حسام الدين حافظ الصحه در طهران است و از اطباء حضور مبارك شاهنشاه ايران ، خلد الله سلطانه . ميرزا مسيح از مشاهير اطباء قزوين .